Guillain Barre Sendromu diğer adıyla GBS, kişinin sinir sisteminin zarar görmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Guillain Barre Sendromu’nda vücudun yüz, bacak ve kol gibi bölümlerinde sinirsel zayıflıklar ortaya çıkar. Kişiler his kaybı, uyuşma ve kas gücünün zayıflaması gibi semptomlar görürler.

Guillain Barre Sendromu Nedir?

GBS hastalığının henüz tam olarak neden ve nasıl ortaya çıktığı keşfedilememiş olsa bile geçmişteki domuz köken grip aşısı olan bireylerde sendromun ortaya çıktığı görülmektedir. Guillain Barre Sendromu, merkezi sinir sistemine zarar vermez. Sendromda sadece çevresel sinir sistemi zarar görür ve buna bağlı olarak bağışıklık sisteminde zayıflamalar ortaya çıkabilmektedir.

Guillain Barre Sendromu, kişiler kaslarında güç ve his kaybı yaşamasına neden olmaktadır. Tıp literatürüne bir sendrom olarak giren hastalık, her yaştan insanda görülmekle beraber görülme oranı %000,1’dir. Hastalığın 1 yaş altındaki bebeklerde görülme oranı ise çok düşüktür.

GBS Evreleri Nelerdir?

Guillain Barre Sendromu’nun evreleri 3 bölüme ayrılmaktadır. Bu evreler Akut Evresi, Plato Evresi ve İyileşme Evresi’dir.

Akut Evresi: 2 ila 4 hafta boyunca süren bu dönemde hastalığın belirtileri artmaktadır. Hastalık daha şiddetlenmektedir.

Plato Evresi: Hastalığın iyileşme evresine doğru evrildiği ve semptomların azalmaya başladığı birkaç haftalık evredir.

İyileşme Evresi: Tam olarak iyileşmenin çok fazla görülmediği bu evrede hasarlı sinir hücreleri kendilerini iyileştirirler. İyileşme evresi yaklaşık olarak 2 yıl kadar sürmektedir.

Guillain Barre Sendromu’nun Belirtileri Nelerdir?

GBS belirtileri hastalığın ilk evrelerinde hafif seyretmektedir. Semptomlar başlarda kendilerini çok belli etmezler. Hastalar ilk evrelerde ayak ve bacak kaslarında güçsüzlük ve karıncalanma hissederler. İlerleyen aşamalarda ise kişiler hareket etmekte zorlanır ve kısa yürüyüşlerde bile çok çabuk yorulurlar. Öte yandan GBS boğazda tutulmalara da neden olabilmekte ve dolayısıyla yutkunma refleksinde zorlanmalara neden olabilmektedir. Guillain Barre Sendromu’nun yaygın görülen diğer belirtileri ise şunlardır:

• Kabızlık
• Solunum yollarında problemler
• Yürümede zorlanmalar
• Merdiven çıkarken çabuk yorulmak
• El ve ayaklarda uyuşmalar
• Görme yetisinde kayıplar
• Kalp ritminde bozulmalar
• Vücutta ağrı ve sancılar
• Dokunma duyusunda kayıplar
• Kas hareketlerinde zayıflıklar
• Kan basıncının bozulması
• El ve parmakların güç kaybetmesi
• Karıncalanma

Guillain Barre Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

GBS hastalığının ortaya çıkmasındaki sebepler henüz tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın bağışıklık sisteminin zayıflamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bağışıklık sistemi hücreleri sinir sistemi hücrelerini tehdit olarak algılamakta ve onlara zarar vermektedir. İstatistikler incelendiğinde ise GBS geçiren hastaların %60 – %70’inde daha önce viral enfeksiyon gözlemlenmektedir.

Bağışıklık sisteminin sinir hücrelerine zarar vermesinin yanı sıra gebelik, bazı aşılar, travma, kemoterapi, radyoterapi ve hatalı cerrahi operasyonlar da Guillain Barre Sendromu’na neden olabilmektedir.

Guillain Barre Sendromu Tanısı Nasıl Konulmaktadır?

GBS tanı yöntemleri nörologlar tarafından uygulanmaktadır. Nörolojik bir hastalık olan GBS’nin tanısı, nörologlar tarafından hastanın şikayetlerinin dinlenilmesiyle başlar. Uzman doktorlar, hastanın geçmişte bir aşı olup olmadığını, cerrahi operasyon geçirip geçirmediğini ve özellikle kemoterapi ya da radyoterapi alıp almadıklarını detaylıca sorgularlar.

Daha sonra ise bir takım nörolojik laboratuvar uygulamaları ile hastanın tanısı konulmaya çalışılır. Bu aşamada en çok kullanılan yöntemlerden birisi ise EMG olarak bilinen elektromiyografidir. EMG sayesinde sinir iletim hızı, miyelin kılıfların durumu ve sinirlerdeki hasar oranı incelenmektedir. Aynı zamanda omurilikten alınan sıvı da incelenerek ilgili nöroloji uzmanı tarafından kişiye Guillain Barre Sendromu tanısı konulmaktadır.

GBS Tedavisi Var Mıdır?

Guillain Barre Sendromu’nun tedavisi nöroloji uzmanları ve ekipleri tarafından yatarak veya yoğun bakımda yapılmaktadır. Yoğun bakım ünitesine alınan hastalar solunum güçlüğü yaşıyorlarsa hastane personelleri tarafından kendilerine solunum cihazı ile solunum desteği verilmektedir. Hastalığın tedavisinde en sık kullanılan yöntem hastadan alınan kanın bağışıklık sisteminde yer alan ve sinir hücrelerine zarar veren antikorların temizlenerek tekrardan hastaya enjekte edilmesidir. Böylelikle kişinin kanında yer alan ve sinir sistemine zarar veren antikorlar vücuttan arındırılmış olmaktadır. Hastalığın tedavisi genellikle başarılı sonuç vermektedir fakat hastalık kendisini tekrarlama olasılığına sahiptir. Belirtilerin tekrar kendilerini göstermesi durumunda zaman kaybetmeden hastaneye gidilmelidir.

Kas ve duyularda ortaya çıkan zayıflamalar yüzünden kimi hastalar eski hayatlarına dönememektedirler. Bu yüzden kas hareketlerinde ve reflekslerde kayıp yaşayan kişilerin normal yaşantılarına dönebilmelerini sağlamak amacıyla fizik tedavi yöntemleri de uygulanmaktadır. Sendromun geliştiği seviyeye göre farklı sürelerde uygulanan fizik tedavi yöntemleri sayesinde kişinin kaybettiği refleksleri ve kas hafızası geri getirilmeye çalışılmaktadır ve genellikle başarılı olunmaktadır.

Guillain Barre Sendromu Testi Nedir ve Nasıl Yapılır?

GBS testi hastalığın seviyesini ve sinir hücrelerinin ne kadar zarar gördüğünü anlamak amacıyla yapılmaktadır. Uzman doktor tarafından yapılan testi hastanın şikayetleri dikkate alınmaktadır. Ayrıca hastadan kan da alınmaktadır. Alınan kandaki otoantikorlar incelenerek hastalığın geldiği seviye tespit edilir ve yetkili doktor tarafından hastaya sendromun seviyesine bağlı olarak farklı tedavi yöntemleri uygulanır. Eğer gerekliyse kişi yoğun bakıma alınır.

Guillain Barre Sendromu’nda Uygulanılan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Guillan Barre Sendromu tedavisi için farklı yöntemler uygulanmaktadır. Bu tedavi yöntemleri hastalığın geldiği evreye, hastanın yaşına ve hastanın sağlık durumuna göre farklılık göstermektedir. GBS tedavisinde uygulanılan yöntemler şunlardır:

• Plazmaferez (Plazma Değişim Tedavisi): Plazmaferez yönteminde bağışıklık sisteminde yer alan ve sinir hücrelerine zarar veren antikorların vücuttan uzaklaştırılması hedeflenmektedir. Vücuttan kan alınıp, antikorların temizlendikten sonra alınan kanın tekrar vücuda enjekte edildiği yöntem Plazmaferez’dir.

• İntravenöz İmmünoglobulin: İmmünoglobulin, yüksek dozlarda kullanıldığında GBS’ye neden olan antikorları yok etmektedir. İmmunüglobulin sendrom geçirmemiş kişiden alınmaktadır ve sağlıklı antikorar içermektedir.

• Diğer Tedavi Yöntemler: Kişiler hareketsizken çeşitli ilaçlar ile Guillain Barre Sendromu’na müdahale edilebilmektedir. Hastalığın ilk aşamalarında alınan tedavilerde ise ilgili kişiler hastaların kol ve bacaklarını hareket ettirerek tedaviye yardımcı olmaktadırlar. Hastalığın iyileşme aşamalarına gelindiğinde ise uygulanılan fizik tedavi yöntemleri kişinin giyinmek gibi günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için yaptığı kas hareketlerini içermektedir.

Domuz Gribi Aşısı Guillain Barre Sendromu’na Neden Olur Mu?

GBS ve domuz gribi aşısı arasındaki ilişki hastalığın ortaya çıktığı 1976 yılında dikkat çekmiştir. 1976 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan domuz gribi aşısı kampanyası sonucunda GBS hastalığı ortaya çıktı ve domuz gribi aşısı olan bireylerin çoğunda görüldü.

Domuz gribi aşısından sonra görülme sıklığı artan sendromun nedenleri arasında domuz gribi aşısının olup olmadığı kafaları karıştırmıştır. Yapılan araştırmalar göstermektedir ki sadece domuz gribi değil normal grip aşıları da Guillain Barre Sendromu’na neden olmaktadır. Fakat uzmanlar tarafından endişeye kapılmanın yersiz olduğu söylenmektedir. İstatistikler incelendiğinde grip aşısı kaynaklı GBS’nin görülme sıklığı bir milyonda birdir.

Normal grip aşısının Guillain Barre Sendromu’na neden olma olasılığı bu kadar düşükken domuz gribi için maalesef aynı şey geçerli değildir. Domuz gribi aşısına bağlı olarak görülen Guillain Barre Sendromu oranı ise yüz binde birdir. Domuz gribi aşısı yüzünden ortaya çıkan GBS miktarı da aslında son derece düşüktür. Fakat yine de uzmanlar domuz gribi aşısının yapısının hiç değişmediği için dikkat edilmesinde fayda olduğunu söylemektedirler.