Yetişkinlerde gluten alerjisinin semptomları kısa süreli başlamakla beraber ilerleyen zamanlarda kronikleşebilir. Yetişkinlerde gluten alerjisi için en yaygın belirtiler şunlardır:

• Şişkinlik,
• Karın ağrısı,
• Yağlı ishal,
• Kilo kaybı,
• Demir eksikliği.

Gıda emiliminde ortaya çıkan sorun vücuttaki diğer fonksiyonları olumsuz etkileyebilir. Tipik olarak görülmeyen gluten alerjisi semptomları şunlardır:

• Ciltte kırmızı renkte ve kaşınan döküntü,
• Dilde solukluk ve yanma hissi,
• Ağızda aft oluşumu,
• Epileptik nöbet,
• Kalsiyum eksikliği sonucu kemik, kas ve eklemlerde zayıflama,
• K vitamini eksikliği sonucu kanama,
• A vitamini eksikliği sonucu gece körlüğü,
• Bunalım ve konsantrasyon bozukluğu,
• Hormon dengesizlikleri,
• Denge problemleri ve baş dönmesi.

Yetişkinlerde Gluten Alerjisi Nedir?

Yetişkinlerde gluten alerjisinin tanımı tahıl ürünlerinin içeriğindeki glutene karşı vücudun gösterdiği bağışıklık mekanizması olarak yapılır. Çavdar, buğday veya arpa gibi ürünlere karşı hassasiyet meydana gelir. Tahıllar kullanılarak üretilen işlenmiş gıdalarda da aynı etki görülür. Glutene karşı vücudun antikor üretmesi hastalığa sebep olan etkendir. Çölyak hastalığı olarak da bilinen rahatsızlık bağışıklık sistemi sorunudur. Her yaşta insanda görülebilir.

Yetişkinlerde Gluten Alerjisi Çeşitleri

Yetişkinlerde gluten alerjisinin türleri belirtilere göre farklı isimlendirilir. Çölyak hastalığı çeşitleri şunlardır:

• Klasik Çölyak: Küçük çocuklarda gluten tüketiminden sonra ortaya çıkar.
• Atipik Çölyak: Yetişkinlerde veya 5-6 yaşından büyük çocuklarda görülür.
• Sessiz Çölyak: Semptom göstermeyen hastaların yakınlarına çölyak teşhisi konduğunda şüphe sonucu tesadüfen anlaşılır.
• Potansiyel Çölyak: İnce bağırsakta ciddi semptomlar henüz oluşmamıştır. Fakat ilerleyen yıllarda görüleceğinden dolayı doktor kontrolü altında tutulur.
• Non-Çölyak: Hastalarda gluten hassasiyeti bulunur. Kan testleri sonuçlarında ise hastalıktan kaynaklanan antikor üretimi gözlenmez. Genellikle belirtiler hafiftir. Gluten tüketiminden çok uzun süreler sonra semptomlar görülebilir.

Yetişkinlerde Gluten Alerjisi Nedenleri

Yetişkinlerde gluten alerjisinin sebepleri arasında genetik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülür. Yapılan araştırmalara göre alerjik ve otoimmun özellikler gösteren bir hastalıktır. Net sebebi kesin olarak anlaşılamamıştır.

• Genetik Faktör: Birinci derece akrabalar ve ailede çölyak hastalığı olması önemli risk faktörüdür.
• Çevresel Faktör ve Diğer Hastalıklar: Beslenme alışkanlıkları ve bağırsak problemleri yetişkinlerde gluten alerjisi için tetikleyici olabilir.

Yetişkinlerde Gluten Alerjisi Tanısı Nasıl Konur?

Yetişkinlerde gluten alerjisi tanısı konması için farkı testler yapılabilir. İlk basamakta hastalığın belirtileri ve öyküsüyle birlikte fiziki kontrol yapılır.

• Seroloji Testi: Kanda bulunan antikor seviyesi incelenir. Antikorların fazla olması gluten bağışıklığını işaret edebilir.
• Genetik Test: HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 lökosit antijenleri için yapılan testlerdendir. Çölyak tanısı için kullanılabilir.
• Endoskopi: Test sonuçları hastalık için şüphe oluşturduğunda ince bağırsak endoskopla incelenir. Gerek duyulması halinde işlem esnasında biyopsi yapılabilir.

Yetişkinlerde Gluten Alerjisi Nasıl Tedavi Edilir?

Yetişkinlerde gluten alerjisinin tedavi yöntemi glutenli yiyecekleri tüketmeyi bırakmaktır. Gluten bulunan besinler şunlardır:

• İrmik,
• Makarna,
• Erişte,
• Buğday,
• Arpa,
• Çavdar,
• Kek ve börek,
• Galeta, kraker ve bisküviler,
• Tahıl gevreği.

Gluten içermeyen ve tüketilmesinde sakınca olmayan gıdalar ise şunlardır:

• Beyaz pirinç,
• Mısır,
• Karabuğday,
• Patates unu,
• Mercimek, fasulye ve nohut,
• Keten tohumu,
• Fındık, fıstık, badem ve ceviz,
• Meyve ve sebzeler,
• Nar ekşisi ve nar suyu,
• Yoğurt ve kefir,
• Turşu ve sirke,
• Peynir,
• Boza,
• Mandıra sütü,
• Soya.

Yetişkinlerde gluten alerjisi tedavisinde doktor ve diyetisyen kontrolünde planlanan beslenme programına uyulması gerekir. Gluten tüketimi bırakıldığında bir süre sonra semptomlar hafifler. İyileşme süresi kişiden kişiye değişir. Gluten içeren besinin tüketilmesi halinde bulantı veya karın ağrısı gibi semptomlar oluşabilir. Kimi insanda gözle görülmeyen belirtiler meydana gelebilir.