Hellp Sendromu Nedir, Belirtiler Nelerdir, Nasıl Anlaşılır?
Kategori: Sağlık Rehberi > Periodontoloji
Hellp sendromunun tanımında özellikle gebelik zamanlarında ortaya çıkan bebek için hayati bir tehlike oluşturabilecek yapıda bir sendrom olduğu bilinmektedir. Hellp sendromu aynı zamanda gebelik zehirlenmesi olarak bilinen bu sendromun ana sonuçlarından biri olarak hem annenin sağlığı hem de bebeğin sağlığı ciddi bir risk altında kalabilir.
Sendrom süresi zarfında annenin tansiyonunda ve diğer hayati fonksiyonlarında birtakım değişiklikler olmaktadır. Özellikle normal standartlar üstü bir sağlık sorunu ile karşılaşılması ile hem bu sorun anneyi etkilerken doğrudan bebeği de etkiler. Bebeğin sağlığı doğrudan anne sağlığı ile ilişkilidir. Bebeği besleyen anne olduğu için annede oluşabilecek herhangi bir komplike durum bebeğinde sağlığını vuracaktır. Sendromun kaynağı tam olarak bilinmede iki faktör çok önemlidir.
Bunlardan birisi çevresel faktörler ve diğer genetik faktörlerdir. Çevresel faktör açısından bakıldığı zaman gebelik sürecinde bir kadının dinlenmesi, ağır işler yapmaması ve kendisi yormaması beklemektedir. Fakat bu süreci tam ters bir şekilde devam ettirildiğinde sendromun oluşumuna davetiye oluşturur. Fiziksel etmen temelli oluşma olasılığı yüksek olduğu için dinlenmek ve gebelik sürecine en uygun bir şekilde yaşantı sürmek anne ve bebek sağlığı için son derece önemlidir. Genetik açıdan bakıldığı zaman annenin soy genetiğinde böyle bir rahatsızlığın yaşanmış olması kendi gebelik sürecinde de bu sorunun yaşanmasını oluşturabileceği hakkında geniş bir kanının oluşmasına neden olur. Şeker ve tansiyon temelli oluşan bu durumda anne adayının kan değerlerinde şeker oranının yüksek olduğu ölçüldüğü zamanlarda da bu sendromun oluşumunda büyük bir etken olduğu görülmektedir.
Hellp Sendromu Belirtileri Nelerdir?
Hellp sendromunun etkilerine bakıldığı zaman çoğunlukla fiziksel temelli bir belirti zincirinin oluşturduğu görülmektedir. Belirtiler şu şekilde sıralanmaktadır:
- Karın ağrısı, şişkinlik, bulantı ve ekşimsi tadın alınması,
- Baş ağrısı, kafanın yan taraflarında dinlenilmesine rağmen artarak devam eden ağrı,
- Sarılık belirtileri, elde, yüzde ve ayakta şişkinlikler,
- Normalden çok daha üst bir seviyede ölçülen tansiyon,
- Üst düzey halsizlik ile beraber sürekli uyuma isteği ve yorgunluk gibi geniş çaplı belirtileri vardır.
Hellp sendromunun belirtileri diğer sendromlara oranla bakıldığı zaman fiziksel olarak daha net bir şekilde saptanmaktadır. Özellikle sendroma yatkınlık gösteren bireylerde bu tür belirtilerin gebelik sürecinde oluşmasına bakıldığında sendrom hakkında erken bir tanının oluşmasında büyük bir kolaylık sağladığı görülmektedir. Erken tanı sayesinde tedavi işlemleri daha kısa bir sürede gerçekleşirken anne ve bebek sağlığı riske atılmaz.
Hellp Sendromu Nasıl Anlaşılır?
Hellp sendromunu saptamak için ortaya belirli başlı testlerin yapılması veya uzmanlar tarafından gerekli gözlemlerin yapılması gerekmektedir. Fiziksel gözlemlerin yapılmasında büyük bir belirtiler çok rahat bir şekilde saptanarak sendrom hakkında gerekli teyitler yapılır. Fakat her bireyin bünyesi ve sağlık durumu birbirinden farklı bir yapıya sahip olduğu için fiziksel belirtilerin hepsinin en doğru şekilde vereceği konusunda kesin bir durum yoktur. Buna örnek olarak bazı anne adaylarında şişlikler ve sarılıklara rastlanmazken özellikle beyaz tenli anne adaylarında bu tür semptomlara çok rahat bir şekilde rastlanıldığı görülmektedir. Fiziksel semptomların kesinleştirilmediği durumlarda kan testleri yapılmaktadır. Kandan alınan gerekli numune örnekleri sayesinde kandaki protein oranı ve diğer yaşamsal oranlar derin bir incelemeye maruz bırakılır. Gerekli incelemeler sonrası beklenenden çok daha az bir oran saptandığı zaman sendrom hakkında daha detaylı bir işlem uygulanarak tam olarak tanı oluşur. Kan testlerinden sonra gerekli tahliller yapılarak görülmesi sendromun sınıfı belirlenmektedir. Sendrom hakkında gerekli sınıflandırma işlemleri yapılır. Sendromun tipi ve büyüklüğünün belirlenmesi sonrasında tedavi işlemleri yapılmaktadır.
Hellp Sendromu Tedavi
Hellp sendromunun düzeltilmesi genellikle erken doğumun gerçekleşmesi ile yapılır. Annenin sağlığı ve bebeğin sağlığı bu sendromda merkezde olduğu için uzmanlar tarafından ilaç tedavisinin uygulanması gibi bir durumdan kaçınılmaktadır. Bunun asıl nedeni annenin zaten bir hastalıkla uğraşması ve gerekli verimin alınamamasından kaynaklanırken daha küçük olan bebeğin vücudunun ilaç tedavisi kaldırıp kaldıramayacağının bilinmemesidir. Bu tür hassas durumları göz önüne alındığı zaman bebeğin gelişimi de çok büyük bir önem taşımaktadır. Bebeğin erken doğumu kaldırıp kaldıramayacağı konusunda uzmanlar tarafından gerekli denemelerin yapılması gerekir. Hellp sendromu tanısının konulduğu andan itibaren anne ve bebek sağlığını korumak için erken doğum işlemi yapılır. Bebek erken doğuma alınarak küvezde belirli bir süre tutulmaktadır. Bu süre zarfında dışarıya çıkabilecek bağışıklık düzeyine geldiğinde küvezden ayrılır. Hafif ve orta düzeyde seyir halinde olabilecek bu sendromda hafif düzeyde anne evde gerekli kontrolleri yapabilecekken orta ve üstünde hastaneye yatırılması şarttır.
Hellp Sendromunun Özellikleri
Help sendromunun niteliğine bakıldığı zaman anneden kaynaklı kan değerlerinde eksikliklerin oluşması, bebeğe gidecek olan oksijen seviyesinde yaşanan sıkıntılar sonrası bebeğin hayati durumunda olumsuz değerlerin oluşması görülmektedir. Bir zehirlenme türü olarak kendini belli eden bu hellp sendromu yüzünden annenin ve bebeğin zehirlenmesi gibi bir durum olmaktadır. Özellikle kan değerlerinde oluşan büyük düşüşler yüzünden bebeğin anne karnında gelişimine de darbe vurabilecek olan bu durum yüzünden sorunun daha fazla devam etmesinin önlenmesi için gebeliğin sonlandırılması gerekir. Bu sendrom ana özelliklerinden biri hem anneyi hem de bebeği zehirleyebilecek bir yapıya sahip olmasından geçmektedir.
Hellp Sendromu Neden Olur?
Hellp sendromunun nedenine bakıldığı zaman kesin olarak net bir durumdan bahsedilmesinin doğru olmadığını söylemek gerekir. Özellikle annenin gebelik sürecinde nasıl bir durum sergilediği sendromun oluşumu hakkında son derece önemli bir yapıya sahiptir. Anne bu süreçte daha yorgunluk verici eylemlerde bulunması ile birlikte kendisini yoran durumlarda yer alması sendroma davetiye oluşturur. Gebelik sürecinde annenin dinlenerek ve hatta yoğun bir besin takviyesi alarak bu süreci en doğru bir şekilde atlatması gerekirken gebelik sürecinde yapılması gereken durumlara tam ters bir durum sergilediği zaman bu tür sıkıntıların olmasına neden olabilmektedir. Aynı zamanda da genetik faktöründe bu sendromda da büyük bir etkisinin olduğu da görülür. Genetik temelli oluşan durumlarda ise gebelik sürecinin sendroma yakalanmasında büyük bir etken vardır. Özellikle annenin geçmişinde aile mirasında böyle bir durum varsa yakalanma olasılığı daha fazladır.
Hellp Sendromunun Tehlikesi
Hellp sendromunun zararına bakıldığı zaman zehirlenme temelli oluşan bu sendrom ileriki boyutlara ulaştığında annenin ve bebeğin hayatını kaybetmesine yol açacak durumların gelmesinde rol oynar. Özellikle beslenme konusunda ve proteinlerin bebeğe ulaşması konusunda büyük sıkıntıların oluşmasına neden olmaktadır. Zehirlenme anne karnında ilerledikçe annenin kan değerlerine büyük ölçüde düşerek, tansiyonu artar. Bu durum sonrasında annenin yaşamsal fonksiyonları tehlike altına girer. Annede oluşan bu durumdan bebek etkilenerek büyük olanda gebeliğin sonlanmasına yol açan durumlar oluşur.
Hellp Sendromu Ne Kadar Sürer
Hellp sendromunun süresi teşhis konulduğu andan bebeğin erken doğumla çıkartılacağı zamana kadar gitmektedir. Hellp sendromu sonlandırma işlemlerinde ilaç kullanımı gibi bir durum olmadığı için en kısa sürede gebeliğin sonlandırılması gerektiği görülmektedir. Gebeliğin sonlandırılmadığı durumlarda bebek ve anne sağlığı daha kötüye giderek hayati risklerin oluşmasına ve daha da ilerisinde bebeğin kaybına yol açar.
